{"id":972,"date":"2025-04-14T11:29:26","date_gmt":"2025-04-14T09:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/mcro.waw.pl\/?page_id=972"},"modified":"2026-07-16T13:56:55","modified_gmt":"2026-07-16T11:56:55","slug":"poradnia-leczenia-otylosc","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/poradnia-leczenia-otylosc\/","title":{"rendered":"Poradnia Leczenia Oty\u0142o\u015bc"},"content":{"rendered":"<!--themify_builder_content-->\n<div id=\"themify_builder_content-972\" data-postid=\"972\" class=\"themify_builder_content themify_builder_content-972 themify_builder tf_clear\">\n                    <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_row themify_builder_row tb_yzzm74 tb_first tf_w\">\n                        <div class=\"row_inner col_align_top tb_col_count_1 tf_box tf_rel\">\n                        <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column tb-column col-full tb_nsdj75 first\">\n                    <!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_3j7d120   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h1>Oty\u0142o\u015b\u0107 trzeba leczy\u0107 &#8211; wywiad z lek.med. Ann\u0105 Bojanowsk\u0105 obesitologiem<\/h1>\n<p>Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, <strong>jak skutecznie schudn\u0105\u0107<\/strong>, <strong>jak wygl\u0105da leczenie oty\u0142o\u015bci<\/strong> oraz <strong>kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza<\/strong>, ten wywiad jest dla Ciebie.<\/p>\n<p><strong>lek. med. Anna Bojanowska <\/strong>\u2013 lekarka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w holistycznym leczeniu oty\u0142o\u015bci odpowiada na najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania dotycz\u0105ce redukcji masy cia\u0142a, zdrowia metabolicznego oraz skutecznych metod terapii oty\u0142o\u015bci. Przyjmuje pacjent\u00f3w w Mazowieckie Centrum Osteoporozy i Reumatologii, gdzie prowadzi kompleksow\u0105 terapi\u0119 oty\u0142o\u015bci z indywidualnym podej\u015bciem do pacjenta.<\/p>\n<p>W wywiadzie znajdziesz odpowiedzi na kluczowe pytania:<\/p>\n<ul>\n<li>kiedy nadwaga staje si\u0119 chorob\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 leczenia,<\/li>\n<li>jakie s\u0105 skuteczne sposoby na odchudzanie,<\/li>\n<li>jak\u0105 rol\u0119 odgrywa styl \u017cycia, dieta i sen w powstawaniu oty\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>kiedy warto zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty obesitologa.<\/li>\n<\/ul>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_mlsv624   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Czym jest oty\u0142o\u015b\u0107 a czym jest nadwaga?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Oty\u0142o\u015b\u0107 to choroba przewlek\u0142a i post\u0119puj\u0105ca, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje samoistnie i ma tendencj\u0119 do nawrot\u00f3w. Polega na nadmiernym gromadzeniu tkanki t\u0142uszczowej, kt\u00f3ra negatywnie wp\u0142ywa na zdrowie i zwi\u0119ksza ryzyko wielu chor\u00f3b, w tym zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n<p>Nadwaga to stan ostrzegawczy, sygna\u0142, \u017ce organizm zaczyna magazynowa\u0107 nadmiar tkanki t\u0142uszczowej. Je\u015bli nie zostan\u0105 podj\u0119te odpowiednie dzia\u0142ania, mo\u017ce ona prowadzi\u0107 do rozwoju oty\u0142o\u015bci i powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci. Te oba stany r\u00f3\u017cnicujemy na podstawie wska\u017anika BMI (Body Mass Index) wyliczanego na podstawie masy cia\u0142a oraz wzrostu.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_2prk438   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Czy oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105, czy raczej efektem stylu \u017cycia?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105, kt\u00f3ra w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest efektem nieprawid\u0142owego stylu \u017cycia. Nie jest to defekt kosmetyczny, ale taka sama choroba jak cukrzyca typu 2 czy nadci\u015bnienie t\u0119tnicze wymagaj\u0105ce leczenia.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_mng3735   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze przyczyny oty\u0142o\u015bci u doros\u0142ych? Czy oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 dziedziczna?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Na rozw\u00f3j oty\u0142o\u015bci wp\u0142ywa bardzo du\u017co czynnik\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>genetyczne,<\/li>\n<li>epigenetyczne (wp\u0142yw \u015brodowiska i nawyk\u00f3w \u017cyciowych na geny),<\/li>\n<li>hormonalne (np. niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy),<\/li>\n<li>neurohormonalne,<\/li>\n<li>psychologiczne (np. depresja, dysfunkcje regulacji zapotrzebowania na pokarm), spo\u0142eczne i czynniki \u015brodowiskowe.<\/li>\n<\/ul>\n<p>U ka\u017cdego pacjenta na rozw\u00f3j choroby ma wp\u0142yw indywidualny zestaw czynnik\u00f3w, poniewa\u017c nigdy nie jest to tylko jedna przyczyna. U podstawy rozwoju oty\u0142o\u015bci i jej powik\u0142a\u0144 w ka\u017cdym przypadku le\u017cy dodatni bilans energetyczny, to znaczy, \u017ce wprowadzamy do organizmu zbyt du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 energii w stosunku do naszego zapotrzebowania. Nadwy\u017cki s\u0105 magazynowane w postaci nadmiaru tkanki t\u0142uszczowej.<br \/>Geny odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119. W\u015br\u00f3d ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie znajduj\u0105 si\u0119 osoby w pozycji<br \/>uprzywilejowanej, kt\u00f3re odziedziczy\u0142y po swoich przodkach bardzo korzystny zestaw gen\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym z \u0142atwo\u015bci\u0105 spalaj\u0105 energi\u0119. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re maj\u0105 predyspozycje genetyczne do rozwoju choroby oty\u0142o\u015bciowej i niestety przez ca\u0142e \u017cycie musz\u0105 uwa\u017ca\u0107, aby ich bilans energetyczny by\u0142 wyr\u00f3wnany.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_w63q854   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Czy stres, brak snu i styl \u017cycia mog\u0105 powodowa\u0107 przyrost masy cia\u0142a?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chroniczny stres oraz niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 snu (lub sen niskiej jako\u015bci) to jedne z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re, obok nieprawid\u0142owych schemat\u00f3w \u017cywieniowych i niskiej aktywno\u015bci fizycznej, znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko nadwagi i oty\u0142o\u015bci. Te dwa elementy cz\u0119sto tworz\u0105 tzw. b\u0142\u0119dne ko\u0142o: stres negatywnie wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 snu i utrudnia jego regeneracyjn\u0105 funkcj\u0119, natomiast niedob\u00f3r snu zwi\u0119ksza wra\u017cliwo\u015b\u0107 organizmu na stres i pogarsza zdolno\u015b\u0107 radzenia sobie z napi\u0119ciem.<\/p>\n<p>Stres ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na spos\u00f3b od\u017cywiania. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b prowadzi do nadmiernego jedzenia i cz\u0119stszego si\u0119gania po wysokokaloryczne, przetworzone produkty. Inni z kolei w sytuacjach stresowych trac\u0105 apetyt, jednak po ust\u0105pieniu stresu kompensuj\u0105 to, spo\u017cywaj\u0105c znacznie wi\u0119cej kalorii, ni\u017c wynika z ich rzeczywistego zapotrzebowania.<\/p>\n<p>Niedob\u00f3r snu zaburza gospodark\u0119 hormonaln\u0105 organizmu. Dochodzi do zwi\u0119kszonego wydzielania greliny (hormonu g\u0142odu) oraz obni\u017cenia poziomu leptyny (hormonu syto\u015bci). W efekcie pojawia si\u0119 wi\u0119ksze uczucie g\u0142odu i mniejsze poczucie syto\u015bci, co sprzyja przejadaniu si\u0119 i przybieraniu na wadze.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_xkfl931   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jak\u0105 rol\u0119 w powstawaniu oty\u0142o\u015bci odgrywaj\u0105 hormony, zaburzenia metaboliczne i problemy z tarczyc\u0105?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Uczucie g\u0142odu i syto\u015bci jest kontrolowane przez hormony wydzielane przez przew\u00f3d pokarmowy oraz tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105. Ich prawid\u0142owe dzia\u0142anie pozwala utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 energetyczn\u0105, natomiast zaburzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do nadmiernego apetytu i nadmiernego wzrostu ilo\u015bci tkanki t\u0142uszczowej.<\/p>\n<p><strong>Grelina \u2013 hormon g\u0142odu<\/strong><\/p>\n<p>Grelina to hormon wydzielany g\u0142\u00f3wnie w \u017co\u0142\u0105dku, kt\u00f3ry odpowiada za sygna\u0142: \u201ejeste\u015b g\u0142odny, musisz zje\u015b\u0107\u201d. Wysoki poziom greliny zwi\u0119ksza apetyt i mo\u017ce prowadzi\u0107 do cz\u0119stszego jedzenia oraz nadwy\u017cki kalorycznej.<\/p>\n<p><strong>GLP-1 i GIP (inkretyny) \u2013 hormony syto\u015bci<\/strong><\/p>\n<p>W jelicie cienkim wydzielane s\u0105 hormony syto\u015bci \u2013 GLP-1 i GIP, nazywane inkretynami. Ich dzia\u0142anie obejmuje:<\/p>\n<ul>\n<li>zwi\u0119kszenie uczucia syto\u015bci po posi\u0142ku,<\/li>\n<li>regulacj\u0119 wydzielania insuliny w zale\u017cno\u015bci od poziomu glukozy we krwi,<\/li>\n<li>spowolnienie opr\u00f3\u017cniania \u017co\u0142\u0105dka (d\u0142u\u017csze uczucie syto\u015bci),<\/li>\n<li>wspieranie spalania tkanki t\u0142uszczowej<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Leptyna \u2013 hormon syto\u015bci z tkanki t\u0142uszczowej<\/strong><\/p>\n<p>Leptyna jest hormonem wydzielanym przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 i odpowiada za informowanie organizmu o syto\u015bci. W przypadku oty\u0142o\u015bci cz\u0119sto dochodzi do tzw. leptynooporno\u015bci \u2013 mimo wysokiego poziomu leptyny organizm nie odbiera sygna\u0142u, \u017ce jest najedzony.<\/p>\n<p>U podstaw oty\u0142o\u015bci cz\u0119sto le\u017c\u0105 zaburzenia hormonalne, takie jak:<\/p>\n<ul>\n<li>zwi\u0119kszone wydzielanie greliny (wi\u0119kszy apetyt),<\/li>\n<li>obni\u017cone dzia\u0142anie inkretyn (mniejsza syto\u015b\u0107),<\/li>\n<li>leptynooporno\u015b\u0107 (brak odczuwania syto\u015bci).<\/li>\n<\/ul>\n<p>W efekcie organizm wysy\u0142a sygna\u0142: \u201ejedz wi\u0119cej\u201d, nawet gdy zapotrzebowanie energetyczne zosta\u0142o ju\u017c pokryte.<\/p>\n<p>Leczenie oty\u0142o\u015bci mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>leczenie chirurgiczne (operacje bariatryczne),<\/li>\n<li>zmian\u0119 stylu \u017cycia (dieta, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna np. jazda na rowerze, sen).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Celem terapii jest przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej regulacji apetytu i metabolizmu.<\/p>\n<p>Przyczyn\u0105 nadmiernej masy cia\u0142a mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce zaburzenia hormonalne, takie jak:<\/p>\n<ul>\n<li>niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy,<\/li>\n<li>nadmiar kortyzolu,<\/li>\n<li>nadmiar androgen\u00f3w u kobiet,<\/li>\n<li>niedob\u00f3r testosteronu u m\u0119\u017cczyzn.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W takich przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem endokrynologiem i odpowiednia diagnostyka.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_en80628   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jak rozpoznaje si\u0119 oty\u0142o\u015b\u0107, czy wska\u017anik BMI nadal jest najwa\u017cniejszy?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Tak, BMI jest nadal jednym z najwa\u017cniejszych wska\u017anik\u00f3w pozwalaj\u0105cych na aktywne poszukiwanie i rozpoznanie zar\u00f3wno choroby oty\u0142o\u015bciowej jak i nadwagi u pacjent\u00f3w.<br \/>Tak jak ka\u017cde narz\u0119dzie diagnostyczne ma r\u00f3wnie\u017c swoje ograniczenia. Natomiast jego prostota pozwala na wykrycie zaburze\u0144 przez lekarza ka\u017cdej specjalizacji. Po wykryciu nadwagi lub oty\u0142o\u015bci wykonujemy kolejne pomiary: obwodu pasa i bioder potrzebne do okre\u015blenia wska\u017anika WHR (obw\u00f3d talii &#8211; biodra) m\u00f3wi\u0105cy nam o rozmieszczeniu tkanki<br \/>t\u0142uszczowej w organizmie. Mo\u017cna wykona\u0107 r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 sk\u0142adu cia\u0142a, cho\u0107 nie ka\u017cdy o\u015brodek dysponuje takim sprz\u0119tem. Na podstawie zgromadzonych danych lekarz mo\u017ce zleci\u0107 dalsz\u0105 diagnostyk\u0119 w poszukiwaniu powik\u0142a\u0144 tej choroby lub skierowa\u0107 pacjenta do o\u015brodka specjalizuj\u0105cego si\u0119 w leczeniu oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_p7z0136   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Od czego trzeba zacz\u0105\u0107 leczenie oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: W leczeniu oty\u0142o\u015bci nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o osi\u0105gni\u0119cie wymarzonej masy cia\u0142a czy uzyskanie prawid\u0142owego wska\u017anika BMI. Najwa\u017cniejszym celem terapii jest <strong>poprawa zdrowia pacjenta<\/strong>, zapobieganie chorobom zwi\u0105zanym z oty\u0142o\u015bci\u0105 oraz \u0142agodzenie ich przebiegu, je\u015bli ju\u017c wyst\u0119puj\u0105. W d\u0142u\u017cszej perspektywie kluczowe znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c <strong>wyd\u0142u\u017cenie \u017cycia i poprawa jego jako\u015bci<\/strong>.<\/p>\n<p>Leczenie oty\u0142o\u015bci zawsze opiera si\u0119 na indywidualnym podej\u015bciu. Dla ka\u017cdego pacjenta ustala si\u0119 tzw. <strong>cel terapeutyczny<\/strong>, czyli realny i medycznie uzasadniony poziom redukcji masy cia\u0142a, kt\u00f3ry przyniesie konkretne korzy\u015bci zdrowotne.<\/p>\n<p>Proces ten obejmuje:<\/p>\n<ul>\n<li>dok\u0142adn\u0105 analiz\u0119 przyczyn pojawienia si\u0119 oty\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>ocen\u0119 stanu zdrowia pacjenta,<\/li>\n<li>identyfikacj\u0119 chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych (np. cukrzycy, nadci\u015bnienia).<\/li>\n<\/ul>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_z77b130   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Diagnostyka oty\u0142o\u015bci \u2013 jakie badania s\u0105 wykonywane?<\/h2>\n<p>Aby dobra\u0107 odpowiednie leczenie, konieczna jest kompleksowa diagnostyka, kt\u00f3ra mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>wywiad medyczny,<\/li>\n<li>badanie fizykalne,<\/li>\n<li>pomiary antropometryczne (masa cia\u0142a, obwody, sk\u0142ad cia\u0142a).<\/li>\n<li>badania laboratoryjne z krwi,<\/li>\n<li>badania obrazowe (np. USG, tomografia komputerowa \u2013 TK),<\/li>\n<li>konsultacje specjalistyczne np.: endokrynologiczne, diabetologiczne, kardiologiczne.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dodatkowo wykonuje si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>badania laboratoryjne z krwi,<\/li>\n<li>badania obrazowe (np. USG, tomografia komputerowa \u2013 TK),<\/li>\n<li>konsultacje specjalistyczne np.: endokrynologiczne, diabetologiczne, kardiologiczne.<\/li>\n<\/ul>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_izjm477   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Ile trzeba schudn\u0105\u0107, \u017ceby poprawi\u0107 zdrowie?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Na podstawie wszystkich wynik\u00f3w okre\u015bla si\u0119 <strong>cel kliniczny<\/strong>, czyli procentow\u0105 redukcj\u0119 masy cia\u0142a w stosunku do masy pocz\u0105tkowej. Nie chodzi o idealn\u0105 sylwetk\u0119, ale o to, <strong>ile kilogram\u00f3w nale\u017cy realnie straci\u0107, aby poprawi\u0107 stan zdrowia pacjenta<\/strong> i zmniejszy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_gtz9530   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Dlaczego potrzebny jest zesp\u00f3\u0142 specjalist\u00f3w w leczeniu oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie choroby oty\u0142o\u015bciowej to proces wymagaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142pracy wielu specjalist\u00f3w. Skuteczna terapia opiera si\u0119 na tzw. <strong>zespole terapeutycznym<\/strong>, kt\u00f3ry kompleksowo wspiera pacjenta w redukcji masy cia\u0142a i poprawie zdrowia.<\/p>\n<p>W sk\u0142ad zespo\u0142u leczenia oty\u0142o\u015bci wchodz\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>lekarz obesitolog (specjalista leczenia oty\u0142o\u015bci),<\/li>\n<li>dietetyk kliniczny,<\/li>\n<li>fizjoterapeuta,<\/li>\n<li>psycholog,<\/li>\n<li>w razie potrzeby tak\u017ce chirurg bariatra.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ka\u017cdy z tych specjalist\u00f3w pe\u0142ni istotn\u0105 rol\u0119 w procesie leczenia od diagnostyki, przez wsparcie w zmianie stylu \u017cycia, a\u017c po leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne.<\/p>\n<p>Plan leczenia oty\u0142o\u015bci zawsze dobierany jest indywidualnie, bior\u0105c pod uwag\u0119 histori\u0119 choroby i uwzgl\u0119dnia si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>stopie\u0144 zaawansowania choroby,<\/li>\n<li>obecno\u015b\u0107 powik\u0142a\u0144 (np. cukrzycy, nadci\u015bnienia),<\/li>\n<li>histori\u0119 wcze\u015bniejszych pr\u00f3b odchudzania,<\/li>\n<li>styl \u017cycia i preferencje pacjenta.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Takie podej\u015bcie zwi\u0119ksza skuteczno\u015b\u0107 terapii i pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 trwa\u0142e efekty zdrowotne.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_ivis680   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Kiedy lekarz zaleca farmakologiczn\u0105 terapi\u0119 oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie farmakologiczne zaczynamy po spe\u0142nieniu konkretnych kryteri\u00f3w. S\u0105 to chorzy ze wska\u017anikiem masy cia\u0142a (BMI) \u226530 kg\/m2 , u kt\u00f3rych w wyniku zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i wprowadzeniu lub zwi\u0119kszeniu aktywno\u015bci fizycznej nie uzyskano istotnego zmniejszenia masy cia\u0142a, ale tak\u017ce chorzy z nadwag\u0105 z BMI \u226527 kg\/m2 i wsp\u00f3\u0142istnieniem jednej lub wielu chor\u00f3b zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105 np. choroba sercowo-naczyniowa, zaburzenia lipidowe lub cukrzyca.<\/p>\n<p>Na chwil\u0119 obecn\u0105 mamy do dyspozycji pi\u0119\u0107 lek\u00f3w dla chorych na oty\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3re dopasowujemy indywidualnie do pacjenta. Ale stosowanie lek\u00f3w niesie za sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych o r\u00f3\u017cnym charakterze. Najcz\u0119\u015bciej pochodz\u0105 one z przewodu pokarmowego w postaci:<\/p>\n<ul>\n<li>nudno\u015bci,<\/li>\n<li>uczucia pe\u0142no\u015bci w \u017co\u0142\u0105dku,<\/li>\n<li>zaostrzenia objaw\u00f3w refluksu takich jak zgaga, puste odbijania,<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u0105 one zwi\u0105zane z mechanizmem dzia\u0142ania powoduj\u0105cym spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego. Z czasem objawy te zmniejszaj\u0105 si\u0119 lub ca\u0142kowicie ust\u0119puj\u0105. W pierwszym okresie lekarz mo\u017ce zapisa\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie leki prokinetyczne (przyspieszaj\u0105ce perystaltyk\u0119 ) zmniejszaj\u0105ce ten dyskomfort.<\/p>\n<p>Wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rzadsze objawy takie jak wypadanie w\u0142os\u00f3w. Wst\u0119pne doniesienia o zwi\u0119kszonym ryzyku wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w trzustki, tarczycy oraz zapalenia trzustki w trakcie stosowania tych lek\u00f3w zosta\u0142y sprostowane. Przyczyni\u0142o si\u0119 do tego badanie SELECT, w kt\u00f3rym nie stwierdzono cz\u0119stszego wyst\u0119powania tych powik\u0142a\u0144 ni\u017c w grupie kontrolnej ( nie otrzymuj\u0105cej leczenia).<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_8pim521   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Na czym polega leczenie chirurgiczne oty\u0142o\u015bci (operacje bariatryczne)?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie chirurgiczne oty\u0142o\u015bci, czyli operacje bariatryczne s\u0105 wykonywane u pacjent\u00f3w z najbardziej zaawansowanymi postaciami choroby oty\u0142o\u015bciowej, kwalifikowanych wed\u0142ug \u015bcis\u0142ych wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Oty\u0142o\u015bci i mi\u0119dzynarodowych towarzystw.<\/p>\n<p>Obecnie do najcz\u0119stszych operacji bariatrycznych mo\u017cna zaliczy\u0107 dwa typy operacji:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u201eoperacja zmniejszania \u017co\u0142\u0105dka\u201e w j\u0119zyku medycznym okre\u015blana jako r\u0119kawowa resekcja \u017co\u0142\u0105dka lub ang. sleeve gastrectomy.<\/strong> Polega na usuni\u0119ciu ok.80% \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka, pozostawia si\u0119 w\u0105ski pas, kt\u00f3ry kszta\u0142tem mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do banana. Nie chodzi tutaj jednak stricte o zmniejszenie obj\u0119to\u015bci \u017co\u0142\u0105dka, tylko usuni\u0119cie tej cz\u0119\u015bci \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka, w kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 kom\u00f3rki produkuj\u0105ce tzw. hormon g\u0142odu &#8211; grelin\u0119 , odpowiedzialny za uczucie g\u0142odu. U chorych cierpi\u0105cych na oty\u0142o\u015b\u0107 wydzielanie tego hormonu jest zaburzone.<\/li>\n<li><strong>zabieg wy\u0142\u0105czenia \u017co\u0142\u0105dkowego, czyli ang. gastric bypass. <\/strong>Jest wykonywanych kilka wariant\u00f3w tej operacji r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 aspektami technicznymi. W wyniku tego zabiegu dochodzi do omini\u0119cia pocz\u0105tkowego odcinka przewodu pokarmowego przez k\u0119s pokarmowy, kt\u00f3ry dociera od razu do dalszych odcink\u00f3w jelita cienkiego, aby wzbudzi\u0107 poposi\u0142kowe wydzielanie kolejnego hormonu GLP- 1 hormonu wydzielanego w \u015bcianie jelita cienkiego w odpowiedzi na spo\u017cyty pokarm, daje on sygna\u0142 naszemu organizmowi, \u017ceby ju\u017c przesta\u0142 je\u015b\u0107. U pacjent\u00f3w z oty\u0142o\u015bci\u0105 ten mechanizm jest zaburzony. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce operacje bariatryczne naprawiaj\u0105 sposobem chirurgicznym zaburzone mechanizmy regulacji neurohormonalnej spo\u017cycia pokarm\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_mn4v938   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jakie choroby najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chor\u00f3b b\u0119d\u0105cych powik\u0142aniem nadmiernej masy cia\u0142a jest ok.200. Dotycz\u0105 wielu narz\u0105d\u00f3w i uk\u0142ad\u00f3w w naszym organizmie.<\/p>\n<p>Najcz\u0119stsze zaburzenia oty\u0142o\u015bci to:<\/p>\n<ul>\n<li>zaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej, czyli cukrzyca i stany przedcukrzycowe,<\/li>\n<li>zaburzenia gospodarki lipidowej,<\/li>\n<li>nadci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/li>\n<li>choroba refluksowa prze\u0142yku,<\/li>\n<li>st\u0142uszczenie w\u0105troby, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do jej zapalenia i w\u0142\u00f3knienia,<\/li>\n<li>astma oskrzelowa,<\/li>\n<li>choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w,<\/li>\n<li>problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno kobiet jak i m\u0119\u017cczyzn.<\/li>\n<\/ul>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_word550   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Czy oty\u0142o\u015b\u0107 wp\u0142ywa na zdrowie psychiczne i jako\u015b\u0107 \u017cycia?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Relacja mi\u0119dzy psychik\u0105 a oty\u0142o\u015bci\u0105 jest <strong>dwukierunkowa i bardzo indywidualna<\/strong>. Czynniki psychologiczne mog\u0105 zar\u00f3wno przyczynia\u0107 si\u0119 do rozwoju oty\u0142o\u015bci, jak i pojawia\u0107 si\u0119 w trakcie trwania choroby, znacz\u0105co utrudniaj\u0105c jej leczenie.<\/p>\n<p>Nie ka\u017cdy pacjent z oty\u0142o\u015bci\u0105 wymaga wsparcia psychologa lub psychoterapeuty. Jednak w sytuacji, gdy mimo leczenia nie udaje si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017conych cel\u00f3w terapeutycznych, pomoc specjalisty mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczowa. Wsparcie psychologiczne pomaga m.in. w:<\/p>\n<ul>\n<li>budowaniu motywacji do zmiany stylu \u017cycia,<\/li>\n<li>radzeniu sobie ze stresem i napi\u0119ciem emocjonalnym,<\/li>\n<li>utrzymaniu d\u0142ugoterminowych efekt\u00f3w leczenia.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rol\u0105 zespo\u0142u terapeutycznego jest rozpoznanie takiej potrzeby i\u00a0 odpowiednie pokierowanie pacjenta.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_xlkl890   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jak powinna wygl\u0105da\u0107 zdrowa redukcja masy cia\u0142a przy oty\u0142o\u015bci i ile mo\u017cna bezpiecznie schudn\u0105\u0107 miesi\u0119cznie?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Z redukcj\u0105 masy cia\u0142a nie nale\u017cy si\u0119 spieszy\u0107. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce obni\u017cenie masy cia\u0142a o 5 \u2013 10% w por\u00f3wnaniu z mas\u0105 wyj\u015bciow\u0105 w ci\u0105gu pierwszych 3-6 miesi\u0119cy leczenia jest prawid\u0142owe. To oznacza spadek o 1 kg w pierwszym tygodniu i o 0,5kg \/tydzie\u0144 w kolejnych tygodniach i miesi\u0105cach. Takie tempo zmnieszania masy cia\u0142a zwi\u0119ksza szans\u0119 utrzymania efekt\u00f3w terapii w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_tu4u458   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jaka dieta jest najskuteczniejsza w leczeniu oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chcia\u0142abym, aby pacjenci z oty\u0142o\u015bci\u0105 przestali postrzega\u0107 diet\u0119 jako co\u015b nieprzyjemnego, ograniczaj\u0105cego i tymczasowego. W leczeniu oty\u0142o\u015bci najwa\u017cniejsze jest trwa\u0142e wprowadzenie zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych oraz zdobycie wiedzy o tym, jak komponowa\u0107 warto\u015bciowe posi\u0142ki na co dzie\u0144. Kluczowe znaczenie ma wyb\u00f3r produkt\u00f3w bogatych w sk\u0142adniki od\u017cywcze, kt\u00f3re wspieraj\u0105 zdrowie i pomagaj\u0105 w zmniejszeniu masy cia\u0142a.<\/p>\n<p>Podstaw\u0105 leczenia \u017cywieniowego w oty\u0142o\u015bci jest oczywi\u015bcie zmniejszenie kaloryczno\u015bci diety, jednak powinno si\u0119 ono odbywa\u0107 bez uczucia g\u0142odu. Dlatego zawsze zach\u0119cam pacjent\u00f3w do wsp\u00f3\u0142pracy z wykwalifikowanym dietetykiem klinicznym, kt\u00f3ry dobiera diet\u0119 indywidualnie \u2013 uwzgl\u0119dniaj\u0105c nie tylko redukcj\u0119 kalorii, ale tak\u017ce preferencje smakowe, codzienne funkcjonowanie oraz mo\u017cliwo\u015bci przygotowywania posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<p>Najlepsze efekty zdrowotne przynosz\u0105 diety o udowodnionym dzia\u0142aniu, takie jak dieta:<\/p>\n<ul>\n<li>\u015br\u00f3dziemnomorska,<\/li>\n<li>dieta DASH,<\/li>\n<li>r\u00f3\u017cne warianty diet ro\u015blinnych, w tym dieta fleksitaria\u0144ska, wegetaria\u0144ska czy dieta portfolio.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jednocze\u015bnie nie zalecamy diet bardzo restrykcyjnych i niezbilansowanych, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do niedobor\u00f3w sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Takie podej\u015bcie jest nie tylko trudne do utrzymania, ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie cz\u0119sto okazuje si\u0119 nieskuteczne lub nawet szkodliwe dla zdrowia.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_ud6o518   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Co opr\u00f3cz diety nale\u017cy robi\u0107, aby zmniejszy\u0107 mas\u0119 cia\u0142a?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Odpowiem kr\u00f3tko, wysi\u0142ek fizyczny. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest podstawowym post\u0119powaniem w leczeniu oty\u0142o\u015bci, r\u00f3wnocze\u015bnie z odpowiednio dobran\u0105 diet\u0105. Wed\u0142ug wi\u0119kszo\u015bci towarzystw naukowych regularny wysi\u0142ek fizyczny sprzyja poprawie stanu zdrowia, sprzyja zmniejszeniu tkanki t\u0142uszczowej oraz ma zwi\u0105zek z zapobieganiem wyst\u0119powaniu i \u0142agodzeniem przebiegu wielu chor\u00f3b przewlek\u0142ych w tym oty\u0142o\u015bci. Zaleca si\u0119 podejmowanie co najmniej 150-300 minut tygodniowo umiarkowanego wysi\u0142ku wytrzyma\u0142o\u015bciowego (tlenowego) lub alternatywnie 75-150 minut wysi\u0142ku wytrzyma\u0142o\u015bciowego o du\u017cej intensywno\u015bci, dodatkowo 2 razy w tygodniu trening si\u0142owy anga\u017cuj\u0105cy wszystkie grupy mi\u0119\u015bni. Tak jak pozosta\u0142e elementy terapii oty\u0142o\u015bciowej wysi\u0142ek fizyczny powinien by\u0107 dobrany indywidualnie do wydolno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci pacjenta.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_lltl639   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Jak d\u0142ugo trwa leczenie oty\u0142o\u015bci i czy mo\u017cna j\u0105 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107, czy trzeba kontrolowa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Choroba oty\u0142o\u015bciowa ma tendencje do nawrot\u00f3w, cz\u0119sto przebiega z okresami remisji przeplatanymi zaostrzeniami. Dlatego te\u017c, pacjenci powinni do ko\u0144ca \u017cycia siebie obserwowa\u0107, kontrolowa\u0107 mas\u0119 cia\u0142a, stosowa\u0107 si\u0119 do zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, dba\u0107 o odpowiedni wysi\u0142ek fizyczny, a w razie ponownego przyrostu masy cia\u0142a zg\u0142osi\u0107 si\u0119 po pomoc.<\/p>\n<p>U chorych, u kt\u00f3rych proces leczenia wspomagany jest farmakologicznie, czas przyjmowania lek\u00f3w dobieramy indywidualnie. Zale\u017cy to w jakim czasie uda si\u0119 im zmieni\u0107 nawyki oraz uregulowa\u0107 uczucie g\u0142odu i syto\u015bci, czasem jest to kilka lub kilkana\u015bcie miesi\u0119cy, niekt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 przyjmowania lek\u00f3w przewlekle w mniejszych dawkach.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_port134   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Dlaczego oty\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a uznana za chorob\u0119 cywilizacyjn\u0105 XXI wieku?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chorob\u0105 cywilizacyjn\u0105 nazywamy przewlek\u0142e, niezaka\u017ane schorzenie o \u015bwiatowym zasi\u0119gu wynikaj\u0105ce z rozwoju cywilizacji, szybkiego tempa \u017cycia, stresu i niezdrowego stylu \u017cycia. Zar\u00f3wno w Polsce i na \u015bwiecie odnotowuje si\u0119 w ostatnich latach systematyczny wzrost wyst\u0119powania oty\u0142o\u015bci i nadwagi u doros\u0142ych. Widzimy te\u017c wzrost oty\u0142o\u015bci w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n<p>Oty\u0142o\u015b\u0107 i nadwaga to jeden z najpowa\u017cniejszych problem\u00f3w zdrowotnych wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Najnowsze dane pokazuj\u0105, \u017ce w Polsce a\u017c <strong>21% doros\u0142ych zmaga si\u0119 z oty\u0142o\u015bci\u0105<\/strong>, a <strong>38% ma nadwag\u0119<\/strong>. Wed\u0142ug prognoz ekspert\u00f3w do 2035 roku odsetek os\u00f3b choruj\u0105cych na oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 nawet do <strong>33% populacji<\/strong>.<\/p>\n<p>Podobna sytuacja dotyczy ca\u0142ego \u015bwiata. W 2022 roku a\u017c <strong>2,5 miliarda ludzi<\/strong> mia\u0142o nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, co pokazuje skal\u0119 globalnego problemu.<\/p>\n<p>Na wzrost liczby przypadk\u00f3w oty\u0142o\u015bci wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3\u0142czesnym trybem \u017cycia, takich jak:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0142atwy dost\u0119p do \u017cywno\u015bci, szczeg\u00f3lnie wysoko przetworzonej,<\/li>\n<li>niski poziom aktywno\u015bci fizycznej,<\/li>\n<li>przewlek\u0142y stres i szybkie tempo \u017cycia,<\/li>\n<li>nieprawid\u0142owe nawyki \u017cywieniowe.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Po\u0142\u0105czenie tych element\u00f3w prowadzi do dodatniego bilansu energetycznego i sprzyja rozwojowi nadwagi oraz oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_vnbq778   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Na czym polega profilaktyka oty\u0142o\u015bci?<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lek. med.: Profilaktyka oty\u0142o\u015bci obejmuje dzia\u0142ania, kt\u00f3re pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 prawid\u0142ow\u0105 mas\u0119 cia\u0142a i zdrowy styl \u017cycia. Kluczowe znaczenie ma wprowadzenie trwa\u0142ych zmian w codziennych nawykach, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 ryzyko nadwagi i chor\u00f3b zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<p><strong>Najwa\u017cniejsze elementy profilaktyki oty\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n<p>Aby skutecznie zapobiega\u0107 oty\u0142o\u015bci, warto zadba\u0107 o:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>zdrowy spos\u00f3b od\u017cywiania<\/strong> \u2013 wyb\u00f3r produkt\u00f3w bogatych w sk\u0142adniki od\u017cywcze oraz kontrola ilo\u015bci i jako\u015bci spo\u017cywanych posi\u0142k\u00f3w,<\/li>\n<li><strong>regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105<\/strong> \u2013 dopasowan\u0105 do indywidualnych mo\u017cliwo\u015bci i preferencji, mo\u017cliw\u0105 do utrzymania przez ca\u0142e \u017cycie, np. spacery w naturze<\/li>\n<li><strong>radzenie sobie ze stresem<\/strong> \u2013 stosowanie technik relaksacyjnych, takich jak joga, medytacja czy \u0107wiczenia oddechowe, kt\u00f3re pomagaj\u0105 ograniczy\u0107 tzw. zajadanie stresu,<\/li>\n<li><strong>higien\u0119 snu<\/strong> \u2013 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 snu (nie mniej ni\u017c 5 a nie wi\u0119cej ni\u017c 9 godzin dziennie), kt\u00f3ra wp\u0142ywa na regulacj\u0119 hormon\u00f3w g\u0142odu i syto\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wczesne wprowadzenie zdrowych nawyk\u00f3w pozwala zapobiega\u0107 nadwadze, ograniczy\u0107 ryzyko chor\u00f3b metabolicznych oraz poprawi\u0107 og\u00f3ln\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia. Profilaktyka oty\u0142o\u015bci to d\u0142ugoterminowa inwestycja w zdrowie.<\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text --><!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_oe9p483   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <h2>Najwa\u017cniejsze wnioski z wywiadu<\/h2>\n<p>Anna Bojanowska, lekarka, eksperta w leczeniu oty\u0142o\u015bci podkre\u015bla, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 to <strong>przewlek\u0142a choroba wymagaj\u0105ca leczenia<\/strong>, a nie problem estetyczny. Jej rozw\u00f3j jest wynikiem wielu czynnik\u00f3w: stylu \u017cycia, hormon\u00f3w, genetyki oraz psychiki. Skuteczne leczenie oty\u0142o\u015bci opiera si\u0119 na <strong>indywidualnym podej\u015bciu i pracy zespo\u0142owej<\/strong>. Terapia mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>zmian\u0119 stylu \u017cycia (dieta, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, sen),<\/li>\n<li>leczenie farmakologiczne (np. leki wp\u0142ywaj\u0105ce na GLP-1),<\/li>\n<li>leczenie chirurgiczne (operacje bariatryczne).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zdrowa redukcja masy cia\u0142a to oko\u0142o 0,5 kg tygodniowo (5\u201310% masy w 3\u20136 miesi\u0119cy), co realnie poprawia zdrowie i zmniejsza ryzyko powik\u0142a\u0144. Celem leczenia oty\u0142o\u015bci jest <strong>poprawa zdrowia, jako\u015bci \u017cycia i zmniejszenie ryzyka powik\u0142a\u0144 choroby oty\u0142o\u015bciowej. \u00a0Oty\u0142o\u015b\u0107 trzeba leczy\u0107. <\/strong><\/p>\n    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text -->        <\/div>\n                        <\/div>\n        <\/div>\n                        <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_row themify_builder_row tb_4yos796 tf_w\">\n                        <div class=\"row_inner col_align_top tb_col_count_1 tf_box tf_rel\">\n                        <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column tb-column col-full tb_z8lc797 first\">\n                    <!-- module text -->\n<div  class=\"module module-text tb_1x8m720   \" data-lazy=\"1\">\n        <div  class=\"tb_text_wrap\">\n        <p style=\"text-align: left;\">Um\u00f3w wizyt\u0119 z naszym specjalist\u0105<\/p>    <\/div>\n<\/div>\n<!-- \/module text -->        <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_subrow themify_builder_sub_row tf_w col_align_top tb_col_count_3 tb_pewa178\">\n                <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column sub_column col3-1 tb_7cjs178 first\">\n                    <!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_azhc715 image-center circle  tf_mw\" data-lazy=\"1\" id=\"anna\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n            <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/anna-bojanowska\/\">\n                   <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG-20260408-WA0000.jpg\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Anna Bojanowska\" alt=\"Anna Bojanowska\">        <\/a>\n    \n        <\/div>\n    <!-- \/image-wrap -->\n    \n        <div class=\"image-content\">\n                    <h3 class=\"image-title\">\n                                    <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/anna-bojanowska\/\">\n                        Anna Bojanowska                    <\/a>\n                            <\/h3>\n                    <\/div>\n    <!-- \/image-content -->\n        <\/div>\n<!-- \/module image -->        <\/div>\n                    <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column sub_column col3-1 tb_kjjv383\">\n                    <!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_gane9 image-center circle  tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n            <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/edyta-piwowarczyk\/\">\n                   <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/doctor_mock.png\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Edyta Piwowarczyk\" alt=\"Edyta Piwowarczyk\">        <\/a>\n    \n        <\/div>\n    <!-- \/image-wrap -->\n    \n        <div class=\"image-content\">\n                    <h3 class=\"image-title\">\n                                    <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/edyta-piwowarczyk\/\">\n                        Edyta Piwowarczyk                    <\/a>\n                            <\/h3>\n                    <\/div>\n    <!-- \/image-content -->\n        <\/div>\n<!-- \/module image -->        <\/div>\n                    <div  data-lazy=\"1\" class=\"module_column sub_column col3-1 tb_ovk1178 last\">\n                    <!-- module image -->\n<div  class=\"module module-image tb_xyt1180 image-center circle  tf_mw\" data-lazy=\"1\">\n        <div class=\"image-wrap tf_rel tf_mw\">\n            <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/daria-siejka\/\">\n                   <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/doctor_mock.png\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Daria Siejka\" alt=\"Daria Siejka\">        <\/a>\n    \n        <\/div>\n    <!-- \/image-wrap -->\n    \n        <div class=\"image-content\">\n                    <h3 class=\"image-title\">\n                                    <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/daria-siejka\/\">\n                        Daria Siejka                    <\/a>\n                            <\/h3>\n                    <\/div>\n    <!-- \/image-content -->\n        <\/div>\n<!-- \/module image -->        <\/div>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n                        <\/div>\n        <\/div>\n        <\/div>\n<!--\/themify_builder_content-->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oty\u0142o\u015b\u0107 trzeba leczy\u0107 &#8211; wywiad z lek.med. Ann\u0105 Bojanowsk\u0105 obesitologiem Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, jak skutecznie schudn\u0105\u0107, jak wygl\u0105da leczenie oty\u0142o\u015bci oraz kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, ten wywiad jest dla Ciebie. lek. med. Anna Bojanowska \u2013 lekarka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w holistycznym leczeniu oty\u0142o\u015bci odpowiada na najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania dotycz\u0105ce redukcji masy cia\u0142a, zdrowia metabolicznego oraz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-972","page","type-page","status-publish","hentry","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"builder_content":"<h1>Oty\u0142o\u015b\u0107 trzeba leczy\u0107 - wywiad z lek.med. Ann\u0105 Bojanowsk\u0105 obesitologiem<\/h1> <p>Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, <strong>jak skutecznie schudn\u0105\u0107<\/strong>, <strong>jak wygl\u0105da leczenie oty\u0142o\u015bci<\/strong> oraz <strong>kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza<\/strong>, ten wywiad jest dla Ciebie.<\/p> <p><strong>lek. med. Anna Bojanowska <\/strong>\u2013 lekarka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w holistycznym leczeniu oty\u0142o\u015bci odpowiada na najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania dotycz\u0105ce redukcji masy cia\u0142a, zdrowia metabolicznego oraz skutecznych metod terapii oty\u0142o\u015bci. Przyjmuje pacjent\u00f3w w Mazowieckie Centrum Osteoporozy i Reumatologii, gdzie prowadzi kompleksow\u0105 terapi\u0119 oty\u0142o\u015bci z indywidualnym podej\u015bciem do pacjenta.<\/p> <p>W wywiadzie znajdziesz odpowiedzi na kluczowe pytania:<\/p> <ul> <li>kiedy nadwaga staje si\u0119 chorob\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 leczenia,<\/li> <li>jakie s\u0105 skuteczne sposoby na odchudzanie,<\/li> <li>jak\u0105 rol\u0119 odgrywa styl \u017cycia, dieta i sen w powstawaniu oty\u0142o\u015bci,<\/li> <li>kiedy warto zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalisty obesitologa.<\/li> <\/ul>\n<h2>Czym jest oty\u0142o\u015b\u0107 a czym jest nadwaga?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Oty\u0142o\u015b\u0107 to choroba przewlek\u0142a i post\u0119puj\u0105ca, kt\u00f3ra nie ust\u0119puje samoistnie i ma tendencj\u0119 do nawrot\u00f3w. Polega na nadmiernym gromadzeniu tkanki t\u0142uszczowej, kt\u00f3ra negatywnie wp\u0142ywa na zdrowie i zwi\u0119ksza ryzyko wielu chor\u00f3b, w tym zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p> <p>Nadwaga to stan ostrzegawczy, sygna\u0142, \u017ce organizm zaczyna magazynowa\u0107 nadmiar tkanki t\u0142uszczowej. Je\u015bli nie zostan\u0105 podj\u0119te odpowiednie dzia\u0142ania, mo\u017ce ona prowadzi\u0107 do rozwoju oty\u0142o\u015bci i powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci. Te oba stany r\u00f3\u017cnicujemy na podstawie wska\u017anika BMI (Body Mass Index) wyliczanego na podstawie masy cia\u0142a oraz wzrostu.<\/p>\n<h2>Czy oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105, czy raczej efektem stylu \u017cycia?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105, kt\u00f3ra w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest efektem nieprawid\u0142owego stylu \u017cycia. Nie jest to defekt kosmetyczny, ale taka sama choroba jak cukrzyca typu 2 czy nadci\u015bnienie t\u0119tnicze wymagaj\u0105ce leczenia.<\/p>\n<h2>Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze przyczyny oty\u0142o\u015bci u doros\u0142ych? Czy oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 dziedziczna?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Na rozw\u00f3j oty\u0142o\u015bci wp\u0142ywa bardzo du\u017co czynnik\u00f3w:<\/p> <ul> <li>genetyczne,<\/li> <li>epigenetyczne (wp\u0142yw \u015brodowiska i nawyk\u00f3w \u017cyciowych na geny),<\/li> <li>hormonalne (np. niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy),<\/li> <li>neurohormonalne,<\/li> <li>psychologiczne (np. depresja, dysfunkcje regulacji zapotrzebowania na pokarm), spo\u0142eczne i czynniki \u015brodowiskowe.<\/li> <\/ul> <p>U ka\u017cdego pacjenta na rozw\u00f3j choroby ma wp\u0142yw indywidualny zestaw czynnik\u00f3w, poniewa\u017c nigdy nie jest to tylko jedna przyczyna. U podstawy rozwoju oty\u0142o\u015bci i jej powik\u0142a\u0144 w ka\u017cdym przypadku le\u017cy dodatni bilans energetyczny, to znaczy, \u017ce wprowadzamy do organizmu zbyt du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 energii w stosunku do naszego zapotrzebowania. Nadwy\u017cki s\u0105 magazynowane w postaci nadmiaru tkanki t\u0142uszczowej.<br \/>Geny odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119. W\u015br\u00f3d ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie znajduj\u0105 si\u0119 osoby w pozycji<br \/>uprzywilejowanej, kt\u00f3re odziedziczy\u0142y po swoich przodkach bardzo korzystny zestaw gen\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym z \u0142atwo\u015bci\u0105 spalaj\u0105 energi\u0119. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re maj\u0105 predyspozycje genetyczne do rozwoju choroby oty\u0142o\u015bciowej i niestety przez ca\u0142e \u017cycie musz\u0105 uwa\u017ca\u0107, aby ich bilans energetyczny by\u0142 wyr\u00f3wnany.<\/p>\n<h2>Czy stres, brak snu i styl \u017cycia mog\u0105 powodowa\u0107 przyrost masy cia\u0142a?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chroniczny stres oraz niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 snu (lub sen niskiej jako\u015bci) to jedne z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re, obok nieprawid\u0142owych schemat\u00f3w \u017cywieniowych i niskiej aktywno\u015bci fizycznej, znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko nadwagi i oty\u0142o\u015bci. Te dwa elementy cz\u0119sto tworz\u0105 tzw. b\u0142\u0119dne ko\u0142o: stres negatywnie wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 snu i utrudnia jego regeneracyjn\u0105 funkcj\u0119, natomiast niedob\u00f3r snu zwi\u0119ksza wra\u017cliwo\u015b\u0107 organizmu na stres i pogarsza zdolno\u015b\u0107 radzenia sobie z napi\u0119ciem.<\/p> <p>Stres ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na spos\u00f3b od\u017cywiania. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b prowadzi do nadmiernego jedzenia i cz\u0119stszego si\u0119gania po wysokokaloryczne, przetworzone produkty. Inni z kolei w sytuacjach stresowych trac\u0105 apetyt, jednak po ust\u0105pieniu stresu kompensuj\u0105 to, spo\u017cywaj\u0105c znacznie wi\u0119cej kalorii, ni\u017c wynika z ich rzeczywistego zapotrzebowania.<\/p> <p>Niedob\u00f3r snu zaburza gospodark\u0119 hormonaln\u0105 organizmu. Dochodzi do zwi\u0119kszonego wydzielania greliny (hormonu g\u0142odu) oraz obni\u017cenia poziomu leptyny (hormonu syto\u015bci). W efekcie pojawia si\u0119 wi\u0119ksze uczucie g\u0142odu i mniejsze poczucie syto\u015bci, co sprzyja przejadaniu si\u0119 i przybieraniu na wadze.<\/p>\n<h2>Jak\u0105 rol\u0119 w powstawaniu oty\u0142o\u015bci odgrywaj\u0105 hormony, zaburzenia metaboliczne i problemy z tarczyc\u0105?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Uczucie g\u0142odu i syto\u015bci jest kontrolowane przez hormony wydzielane przez przew\u00f3d pokarmowy oraz tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105. Ich prawid\u0142owe dzia\u0142anie pozwala utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 energetyczn\u0105, natomiast zaburzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do nadmiernego apetytu i nadmiernego wzrostu ilo\u015bci tkanki t\u0142uszczowej.<\/p> <p><strong>Grelina \u2013 hormon g\u0142odu<\/strong><\/p> <p>Grelina to hormon wydzielany g\u0142\u00f3wnie w \u017co\u0142\u0105dku, kt\u00f3ry odpowiada za sygna\u0142: \u201ejeste\u015b g\u0142odny, musisz zje\u015b\u0107\u201d. Wysoki poziom greliny zwi\u0119ksza apetyt i mo\u017ce prowadzi\u0107 do cz\u0119stszego jedzenia oraz nadwy\u017cki kalorycznej.<\/p> <p><strong>GLP-1 i GIP (inkretyny) \u2013 hormony syto\u015bci<\/strong><\/p> <p>W jelicie cienkim wydzielane s\u0105 hormony syto\u015bci \u2013 GLP-1 i GIP, nazywane inkretynami. Ich dzia\u0142anie obejmuje:<\/p> <ul> <li>zwi\u0119kszenie uczucia syto\u015bci po posi\u0142ku,<\/li> <li>regulacj\u0119 wydzielania insuliny w zale\u017cno\u015bci od poziomu glukozy we krwi,<\/li> <li>spowolnienie opr\u00f3\u017cniania \u017co\u0142\u0105dka (d\u0142u\u017csze uczucie syto\u015bci),<\/li> <li>wspieranie spalania tkanki t\u0142uszczowej<\/li> <\/ul> <p><strong>Leptyna \u2013 hormon syto\u015bci z tkanki t\u0142uszczowej<\/strong><\/p> <p>Leptyna jest hormonem wydzielanym przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 i odpowiada za informowanie organizmu o syto\u015bci. W przypadku oty\u0142o\u015bci cz\u0119sto dochodzi do tzw. leptynooporno\u015bci \u2013 mimo wysokiego poziomu leptyny organizm nie odbiera sygna\u0142u, \u017ce jest najedzony.<\/p> <p>U podstaw oty\u0142o\u015bci cz\u0119sto le\u017c\u0105 zaburzenia hormonalne, takie jak:<\/p> <ul> <li>zwi\u0119kszone wydzielanie greliny (wi\u0119kszy apetyt),<\/li> <li>obni\u017cone dzia\u0142anie inkretyn (mniejsza syto\u015b\u0107),<\/li> <li>leptynooporno\u015b\u0107 (brak odczuwania syto\u015bci).<\/li> <\/ul> <p>W efekcie organizm wysy\u0142a sygna\u0142: \u201ejedz wi\u0119cej\u201d, nawet gdy zapotrzebowanie energetyczne zosta\u0142o ju\u017c pokryte.<\/p> <p>Leczenie oty\u0142o\u015bci mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p> <ul> <li>leczenie chirurgiczne (operacje bariatryczne),<\/li> <li>zmian\u0119 stylu \u017cycia (dieta, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna np. jazda na rowerze, sen).<\/li> <\/ul> <p>Celem terapii jest przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej regulacji apetytu i metabolizmu.<\/p> <p>Przyczyn\u0105 nadmiernej masy cia\u0142a mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce zaburzenia hormonalne, takie jak:<\/p> <ul> <li>niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy,<\/li> <li>nadmiar kortyzolu,<\/li> <li>nadmiar androgen\u00f3w u kobiet,<\/li> <li>niedob\u00f3r testosteronu u m\u0119\u017cczyzn.<\/li> <\/ul> <p>W takich przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem endokrynologiem i odpowiednia diagnostyka.<\/p>\n<h2>Jak rozpoznaje si\u0119 oty\u0142o\u015b\u0107, czy wska\u017anik BMI nadal jest najwa\u017cniejszy?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Tak, BMI jest nadal jednym z najwa\u017cniejszych wska\u017anik\u00f3w pozwalaj\u0105cych na aktywne poszukiwanie i rozpoznanie zar\u00f3wno choroby oty\u0142o\u015bciowej jak i nadwagi u pacjent\u00f3w.<br \/>Tak jak ka\u017cde narz\u0119dzie diagnostyczne ma r\u00f3wnie\u017c swoje ograniczenia. Natomiast jego prostota pozwala na wykrycie zaburze\u0144 przez lekarza ka\u017cdej specjalizacji. Po wykryciu nadwagi lub oty\u0142o\u015bci wykonujemy kolejne pomiary: obwodu pasa i bioder potrzebne do okre\u015blenia wska\u017anika WHR (obw\u00f3d talii - biodra) m\u00f3wi\u0105cy nam o rozmieszczeniu tkanki<br \/>t\u0142uszczowej w organizmie. Mo\u017cna wykona\u0107 r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 sk\u0142adu cia\u0142a, cho\u0107 nie ka\u017cdy o\u015brodek dysponuje takim sprz\u0119tem. Na podstawie zgromadzonych danych lekarz mo\u017ce zleci\u0107 dalsz\u0105 diagnostyk\u0119 w poszukiwaniu powik\u0142a\u0144 tej choroby lub skierowa\u0107 pacjenta do o\u015brodka specjalizuj\u0105cego si\u0119 w leczeniu oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h2>Od czego trzeba zacz\u0105\u0107 leczenie oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: W leczeniu oty\u0142o\u015bci nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o osi\u0105gni\u0119cie wymarzonej masy cia\u0142a czy uzyskanie prawid\u0142owego wska\u017anika BMI. Najwa\u017cniejszym celem terapii jest <strong>poprawa zdrowia pacjenta<\/strong>, zapobieganie chorobom zwi\u0105zanym z oty\u0142o\u015bci\u0105 oraz \u0142agodzenie ich przebiegu, je\u015bli ju\u017c wyst\u0119puj\u0105. W d\u0142u\u017cszej perspektywie kluczowe znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c <strong>wyd\u0142u\u017cenie \u017cycia i poprawa jego jako\u015bci<\/strong>.<\/p> <p>Leczenie oty\u0142o\u015bci zawsze opiera si\u0119 na indywidualnym podej\u015bciu. Dla ka\u017cdego pacjenta ustala si\u0119 tzw. <strong>cel terapeutyczny<\/strong>, czyli realny i medycznie uzasadniony poziom redukcji masy cia\u0142a, kt\u00f3ry przyniesie konkretne korzy\u015bci zdrowotne.<\/p> <p>Proces ten obejmuje:<\/p> <ul> <li>dok\u0142adn\u0105 analiz\u0119 przyczyn pojawienia si\u0119 oty\u0142o\u015bci,<\/li> <li>ocen\u0119 stanu zdrowia pacjenta,<\/li> <li>identyfikacj\u0119 chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych (np. cukrzycy, nadci\u015bnienia).<\/li> <\/ul>\n<h2>Diagnostyka oty\u0142o\u015bci \u2013 jakie badania s\u0105 wykonywane?<\/h2> <p>Aby dobra\u0107 odpowiednie leczenie, konieczna jest kompleksowa diagnostyka, kt\u00f3ra mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p> <ul> <li>wywiad medyczny,<\/li> <li>badanie fizykalne,<\/li> <li>pomiary antropometryczne (masa cia\u0142a, obwody, sk\u0142ad cia\u0142a).<\/li> <li>badania laboratoryjne z krwi,<\/li> <li>badania obrazowe (np. USG, tomografia komputerowa \u2013 TK),<\/li> <li>konsultacje specjalistyczne np.: endokrynologiczne, diabetologiczne, kardiologiczne.<\/li> <\/ul> <p>Dodatkowo wykonuje si\u0119:<\/p> <ul> <li>badania laboratoryjne z krwi,<\/li> <li>badania obrazowe (np. USG, tomografia komputerowa \u2013 TK),<\/li> <li>konsultacje specjalistyczne np.: endokrynologiczne, diabetologiczne, kardiologiczne.<\/li> <\/ul>\n<h2>Ile trzeba schudn\u0105\u0107, \u017ceby poprawi\u0107 zdrowie?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Na podstawie wszystkich wynik\u00f3w okre\u015bla si\u0119 <strong>cel kliniczny<\/strong>, czyli procentow\u0105 redukcj\u0119 masy cia\u0142a w stosunku do masy pocz\u0105tkowej. Nie chodzi o idealn\u0105 sylwetk\u0119, ale o to, <strong>ile kilogram\u00f3w nale\u017cy realnie straci\u0107, aby poprawi\u0107 stan zdrowia pacjenta<\/strong> i zmniejszy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h2>Dlaczego potrzebny jest zesp\u00f3\u0142 specjalist\u00f3w w leczeniu oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie choroby oty\u0142o\u015bciowej to proces wymagaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142pracy wielu specjalist\u00f3w. Skuteczna terapia opiera si\u0119 na tzw. <strong>zespole terapeutycznym<\/strong>, kt\u00f3ry kompleksowo wspiera pacjenta w redukcji masy cia\u0142a i poprawie zdrowia.<\/p> <p>W sk\u0142ad zespo\u0142u leczenia oty\u0142o\u015bci wchodz\u0105:<\/p> <ul> <li>lekarz obesitolog (specjalista leczenia oty\u0142o\u015bci),<\/li> <li>dietetyk kliniczny,<\/li> <li>fizjoterapeuta,<\/li> <li>psycholog,<\/li> <li>w razie potrzeby tak\u017ce chirurg bariatra.<\/li> <\/ul> <p>Ka\u017cdy z tych specjalist\u00f3w pe\u0142ni istotn\u0105 rol\u0119 w procesie leczenia od diagnostyki, przez wsparcie w zmianie stylu \u017cycia, a\u017c po leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne.<\/p> <p>Plan leczenia oty\u0142o\u015bci zawsze dobierany jest indywidualnie, bior\u0105c pod uwag\u0119 histori\u0119 choroby i uwzgl\u0119dnia si\u0119:<\/p> <ul> <li>stopie\u0144 zaawansowania choroby,<\/li> <li>obecno\u015b\u0107 powik\u0142a\u0144 (np. cukrzycy, nadci\u015bnienia),<\/li> <li>histori\u0119 wcze\u015bniejszych pr\u00f3b odchudzania,<\/li> <li>styl \u017cycia i preferencje pacjenta.<\/li> <\/ul> <p>Takie podej\u015bcie zwi\u0119ksza skuteczno\u015b\u0107 terapii i pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 trwa\u0142e efekty zdrowotne.<\/p>\n<h2>Kiedy lekarz zaleca farmakologiczn\u0105 terapi\u0119 oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie farmakologiczne zaczynamy po spe\u0142nieniu konkretnych kryteri\u00f3w. S\u0105 to chorzy ze wska\u017anikiem masy cia\u0142a (BMI) \u226530 kg\/m2 , u kt\u00f3rych w wyniku zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i wprowadzeniu lub zwi\u0119kszeniu aktywno\u015bci fizycznej nie uzyskano istotnego zmniejszenia masy cia\u0142a, ale tak\u017ce chorzy z nadwag\u0105 z BMI \u226527 kg\/m2 i wsp\u00f3\u0142istnieniem jednej lub wielu chor\u00f3b zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105 np. choroba sercowo-naczyniowa, zaburzenia lipidowe lub cukrzyca.<\/p> <p>Na chwil\u0119 obecn\u0105 mamy do dyspozycji pi\u0119\u0107 lek\u00f3w dla chorych na oty\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3re dopasowujemy indywidualnie do pacjenta. Ale stosowanie lek\u00f3w niesie za sob\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych o r\u00f3\u017cnym charakterze. Najcz\u0119\u015bciej pochodz\u0105 one z przewodu pokarmowego w postaci:<\/p> <ul> <li>nudno\u015bci,<\/li> <li>uczucia pe\u0142no\u015bci w \u017co\u0142\u0105dku,<\/li> <li>zaostrzenia objaw\u00f3w refluksu takich jak zgaga, puste odbijania,<\/li> <\/ul> <p>S\u0105 one zwi\u0105zane z mechanizmem dzia\u0142ania powoduj\u0105cym spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego. Z czasem objawy te zmniejszaj\u0105 si\u0119 lub ca\u0142kowicie ust\u0119puj\u0105. W pierwszym okresie lekarz mo\u017ce zapisa\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie leki prokinetyczne (przyspieszaj\u0105ce perystaltyk\u0119 ) zmniejszaj\u0105ce ten dyskomfort.<\/p> <p>Wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rzadsze objawy takie jak wypadanie w\u0142os\u00f3w. Wst\u0119pne doniesienia o zwi\u0119kszonym ryzyku wyst\u0105pienia nowotwor\u00f3w trzustki, tarczycy oraz zapalenia trzustki w trakcie stosowania tych lek\u00f3w zosta\u0142y sprostowane. Przyczyni\u0142o si\u0119 do tego badanie SELECT, w kt\u00f3rym nie stwierdzono cz\u0119stszego wyst\u0119powania tych powik\u0142a\u0144 ni\u017c w grupie kontrolnej ( nie otrzymuj\u0105cej leczenia).<\/p>\n<h2>Na czym polega leczenie chirurgiczne oty\u0142o\u015bci (operacje bariatryczne)?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Leczenie chirurgiczne oty\u0142o\u015bci, czyli operacje bariatryczne s\u0105 wykonywane u pacjent\u00f3w z najbardziej zaawansowanymi postaciami choroby oty\u0142o\u015bciowej, kwalifikowanych wed\u0142ug \u015bcis\u0142ych wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Oty\u0142o\u015bci i mi\u0119dzynarodowych towarzystw.<\/p> <p>Obecnie do najcz\u0119stszych operacji bariatrycznych mo\u017cna zaliczy\u0107 dwa typy operacji:<\/p> <ul> <li><strong>\u201eoperacja zmniejszania \u017co\u0142\u0105dka\u201e w j\u0119zyku medycznym okre\u015blana jako r\u0119kawowa resekcja \u017co\u0142\u0105dka lub ang. sleeve gastrectomy.<\/strong> Polega na usuni\u0119ciu ok.80% \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka, pozostawia si\u0119 w\u0105ski pas, kt\u00f3ry kszta\u0142tem mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do banana. Nie chodzi tutaj jednak stricte o zmniejszenie obj\u0119to\u015bci \u017co\u0142\u0105dka, tylko usuni\u0119cie tej cz\u0119\u015bci \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka, w kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 kom\u00f3rki produkuj\u0105ce tzw. hormon g\u0142odu - grelin\u0119 , odpowiedzialny za uczucie g\u0142odu. U chorych cierpi\u0105cych na oty\u0142o\u015b\u0107 wydzielanie tego hormonu jest zaburzone.<\/li> <li><strong>zabieg wy\u0142\u0105czenia \u017co\u0142\u0105dkowego, czyli ang. gastric bypass. <\/strong>Jest wykonywanych kilka wariant\u00f3w tej operacji r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 aspektami technicznymi. W wyniku tego zabiegu dochodzi do omini\u0119cia pocz\u0105tkowego odcinka przewodu pokarmowego przez k\u0119s pokarmowy, kt\u00f3ry dociera od razu do dalszych odcink\u00f3w jelita cienkiego, aby wzbudzi\u0107 poposi\u0142kowe wydzielanie kolejnego hormonu GLP- 1 hormonu wydzielanego w \u015bcianie jelita cienkiego w odpowiedzi na spo\u017cyty pokarm, daje on sygna\u0142 naszemu organizmowi, \u017ceby ju\u017c przesta\u0142 je\u015b\u0107. U pacjent\u00f3w z oty\u0142o\u015bci\u0105 ten mechanizm jest zaburzony. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce operacje bariatryczne naprawiaj\u0105 sposobem chirurgicznym zaburzone mechanizmy regulacji neurohormonalnej spo\u017cycia pokarm\u00f3w.<\/li> <\/ul>\n<h2>Jakie choroby najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chor\u00f3b b\u0119d\u0105cych powik\u0142aniem nadmiernej masy cia\u0142a jest ok.200. Dotycz\u0105 wielu narz\u0105d\u00f3w i uk\u0142ad\u00f3w w naszym organizmie.<\/p> <p>Najcz\u0119stsze zaburzenia oty\u0142o\u015bci to:<\/p> <ul> <li>zaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej, czyli cukrzyca i stany przedcukrzycowe,<\/li> <li>zaburzenia gospodarki lipidowej,<\/li> <li>nadci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/li> <li>choroba refluksowa prze\u0142yku,<\/li> <li>st\u0142uszczenie w\u0105troby, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do jej zapalenia i w\u0142\u00f3knienia,<\/li> <li>astma oskrzelowa,<\/li> <li>choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w,<\/li> <li>problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno kobiet jak i m\u0119\u017cczyzn.<\/li> <\/ul>\n<h2>Czy oty\u0142o\u015b\u0107 wp\u0142ywa na zdrowie psychiczne i jako\u015b\u0107 \u017cycia?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Relacja mi\u0119dzy psychik\u0105 a oty\u0142o\u015bci\u0105 jest <strong>dwukierunkowa i bardzo indywidualna<\/strong>. Czynniki psychologiczne mog\u0105 zar\u00f3wno przyczynia\u0107 si\u0119 do rozwoju oty\u0142o\u015bci, jak i pojawia\u0107 si\u0119 w trakcie trwania choroby, znacz\u0105co utrudniaj\u0105c jej leczenie.<\/p> <p>Nie ka\u017cdy pacjent z oty\u0142o\u015bci\u0105 wymaga wsparcia psychologa lub psychoterapeuty. Jednak w sytuacji, gdy mimo leczenia nie udaje si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017conych cel\u00f3w terapeutycznych, pomoc specjalisty mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczowa. Wsparcie psychologiczne pomaga m.in. w:<\/p> <ul> <li>budowaniu motywacji do zmiany stylu \u017cycia,<\/li> <li>radzeniu sobie ze stresem i napi\u0119ciem emocjonalnym,<\/li> <li>utrzymaniu d\u0142ugoterminowych efekt\u00f3w leczenia.<\/li> <\/ul> <p>Rol\u0105 zespo\u0142u terapeutycznego jest rozpoznanie takiej potrzeby i\u00a0 odpowiednie pokierowanie pacjenta.<\/p>\n<h2>Jak powinna wygl\u0105da\u0107 zdrowa redukcja masy cia\u0142a przy oty\u0142o\u015bci i ile mo\u017cna bezpiecznie schudn\u0105\u0107 miesi\u0119cznie?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Z redukcj\u0105 masy cia\u0142a nie nale\u017cy si\u0119 spieszy\u0107. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce obni\u017cenie masy cia\u0142a o 5 \u2013 10% w por\u00f3wnaniu z mas\u0105 wyj\u015bciow\u0105 w ci\u0105gu pierwszych 3-6 miesi\u0119cy leczenia jest prawid\u0142owe. To oznacza spadek o 1 kg w pierwszym tygodniu i o 0,5kg \/tydzie\u0144 w kolejnych tygodniach i miesi\u0105cach. Takie tempo zmnieszania masy cia\u0142a zwi\u0119ksza szans\u0119 utrzymania efekt\u00f3w terapii w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h2>Jaka dieta jest najskuteczniejsza w leczeniu oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chcia\u0142abym, aby pacjenci z oty\u0142o\u015bci\u0105 przestali postrzega\u0107 diet\u0119 jako co\u015b nieprzyjemnego, ograniczaj\u0105cego i tymczasowego. W leczeniu oty\u0142o\u015bci najwa\u017cniejsze jest trwa\u0142e wprowadzenie zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych oraz zdobycie wiedzy o tym, jak komponowa\u0107 warto\u015bciowe posi\u0142ki na co dzie\u0144. Kluczowe znaczenie ma wyb\u00f3r produkt\u00f3w bogatych w sk\u0142adniki od\u017cywcze, kt\u00f3re wspieraj\u0105 zdrowie i pomagaj\u0105 w zmniejszeniu masy cia\u0142a.<\/p> <p>Podstaw\u0105 leczenia \u017cywieniowego w oty\u0142o\u015bci jest oczywi\u015bcie zmniejszenie kaloryczno\u015bci diety, jednak powinno si\u0119 ono odbywa\u0107 bez uczucia g\u0142odu. Dlatego zawsze zach\u0119cam pacjent\u00f3w do wsp\u00f3\u0142pracy z wykwalifikowanym dietetykiem klinicznym, kt\u00f3ry dobiera diet\u0119 indywidualnie \u2013 uwzgl\u0119dniaj\u0105c nie tylko redukcj\u0119 kalorii, ale tak\u017ce preferencje smakowe, codzienne funkcjonowanie oraz mo\u017cliwo\u015bci przygotowywania posi\u0142k\u00f3w.<\/p> <p>Najlepsze efekty zdrowotne przynosz\u0105 diety o udowodnionym dzia\u0142aniu, takie jak dieta:<\/p> <ul> <li>\u015br\u00f3dziemnomorska,<\/li> <li>dieta DASH,<\/li> <li>r\u00f3\u017cne warianty diet ro\u015blinnych, w tym dieta fleksitaria\u0144ska, wegetaria\u0144ska czy dieta portfolio.<\/li> <\/ul> <p>Jednocze\u015bnie nie zalecamy diet bardzo restrykcyjnych i niezbilansowanych, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do niedobor\u00f3w sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Takie podej\u015bcie jest nie tylko trudne do utrzymania, ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie cz\u0119sto okazuje si\u0119 nieskuteczne lub nawet szkodliwe dla zdrowia.<\/p>\n<h2>Co opr\u00f3cz diety nale\u017cy robi\u0107, aby zmniejszy\u0107 mas\u0119 cia\u0142a?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Odpowiem kr\u00f3tko, wysi\u0142ek fizyczny. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest podstawowym post\u0119powaniem w leczeniu oty\u0142o\u015bci, r\u00f3wnocze\u015bnie z odpowiednio dobran\u0105 diet\u0105. Wed\u0142ug wi\u0119kszo\u015bci towarzystw naukowych regularny wysi\u0142ek fizyczny sprzyja poprawie stanu zdrowia, sprzyja zmniejszeniu tkanki t\u0142uszczowej oraz ma zwi\u0105zek z zapobieganiem wyst\u0119powaniu i \u0142agodzeniem przebiegu wielu chor\u00f3b przewlek\u0142ych w tym oty\u0142o\u015bci. Zaleca si\u0119 podejmowanie co najmniej 150-300 minut tygodniowo umiarkowanego wysi\u0142ku wytrzyma\u0142o\u015bciowego (tlenowego) lub alternatywnie 75-150 minut wysi\u0142ku wytrzyma\u0142o\u015bciowego o du\u017cej intensywno\u015bci, dodatkowo 2 razy w tygodniu trening si\u0142owy anga\u017cuj\u0105cy wszystkie grupy mi\u0119\u015bni. Tak jak pozosta\u0142e elementy terapii oty\u0142o\u015bciowej wysi\u0142ek fizyczny powinien by\u0107 dobrany indywidualnie do wydolno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci pacjenta.<\/p>\n<h2>Jak d\u0142ugo trwa leczenie oty\u0142o\u015bci i czy mo\u017cna j\u0105 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107, czy trzeba kontrolowa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Choroba oty\u0142o\u015bciowa ma tendencje do nawrot\u00f3w, cz\u0119sto przebiega z okresami remisji przeplatanymi zaostrzeniami. Dlatego te\u017c, pacjenci powinni do ko\u0144ca \u017cycia siebie obserwowa\u0107, kontrolowa\u0107 mas\u0119 cia\u0142a, stosowa\u0107 si\u0119 do zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, dba\u0107 o odpowiedni wysi\u0142ek fizyczny, a w razie ponownego przyrostu masy cia\u0142a zg\u0142osi\u0107 si\u0119 po pomoc.<\/p> <p>U chorych, u kt\u00f3rych proces leczenia wspomagany jest farmakologicznie, czas przyjmowania lek\u00f3w dobieramy indywidualnie. Zale\u017cy to w jakim czasie uda si\u0119 im zmieni\u0107 nawyki oraz uregulowa\u0107 uczucie g\u0142odu i syto\u015bci, czasem jest to kilka lub kilkana\u015bcie miesi\u0119cy, niekt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 przyjmowania lek\u00f3w przewlekle w mniejszych dawkach.<\/p>\n<h2>Dlaczego oty\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a uznana za chorob\u0119 cywilizacyjn\u0105 XXI wieku?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Chorob\u0105 cywilizacyjn\u0105 nazywamy przewlek\u0142e, niezaka\u017ane schorzenie o \u015bwiatowym zasi\u0119gu wynikaj\u0105ce z rozwoju cywilizacji, szybkiego tempa \u017cycia, stresu i niezdrowego stylu \u017cycia. Zar\u00f3wno w Polsce i na \u015bwiecie odnotowuje si\u0119 w ostatnich latach systematyczny wzrost wyst\u0119powania oty\u0142o\u015bci i nadwagi u doros\u0142ych. Widzimy te\u017c wzrost oty\u0142o\u015bci w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p> <p>Oty\u0142o\u015b\u0107 i nadwaga to jeden z najpowa\u017cniejszych problem\u00f3w zdrowotnych wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Najnowsze dane pokazuj\u0105, \u017ce w Polsce a\u017c <strong>21% doros\u0142ych zmaga si\u0119 z oty\u0142o\u015bci\u0105<\/strong>, a <strong>38% ma nadwag\u0119<\/strong>. Wed\u0142ug prognoz ekspert\u00f3w do 2035 roku odsetek os\u00f3b choruj\u0105cych na oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 nawet do <strong>33% populacji<\/strong>.<\/p> <p>Podobna sytuacja dotyczy ca\u0142ego \u015bwiata. W 2022 roku a\u017c <strong>2,5 miliarda ludzi<\/strong> mia\u0142o nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, co pokazuje skal\u0119 globalnego problemu.<\/p> <p>Na wzrost liczby przypadk\u00f3w oty\u0142o\u015bci wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3\u0142czesnym trybem \u017cycia, takich jak:<\/p> <ul> <li>\u0142atwy dost\u0119p do \u017cywno\u015bci, szczeg\u00f3lnie wysoko przetworzonej,<\/li> <li>niski poziom aktywno\u015bci fizycznej,<\/li> <li>przewlek\u0142y stres i szybkie tempo \u017cycia,<\/li> <li>nieprawid\u0142owe nawyki \u017cywieniowe.<\/li> <\/ul> <p>Po\u0142\u0105czenie tych element\u00f3w prowadzi do dodatniego bilansu energetycznego i sprzyja rozwojowi nadwagi oraz oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h2>Na czym polega profilaktyka oty\u0142o\u015bci?<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lek. med.: Profilaktyka oty\u0142o\u015bci obejmuje dzia\u0142ania, kt\u00f3re pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 prawid\u0142ow\u0105 mas\u0119 cia\u0142a i zdrowy styl \u017cycia. Kluczowe znaczenie ma wprowadzenie trwa\u0142ych zmian w codziennych nawykach, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 ryzyko nadwagi i chor\u00f3b zwi\u0105zanych z oty\u0142o\u015bci\u0105.<\/p> <p><strong>Najwa\u017cniejsze elementy profilaktyki oty\u0142o\u015bci<\/strong><\/p> <p>Aby skutecznie zapobiega\u0107 oty\u0142o\u015bci, warto zadba\u0107 o:<\/p> <ul> <li><strong>zdrowy spos\u00f3b od\u017cywiania<\/strong> \u2013 wyb\u00f3r produkt\u00f3w bogatych w sk\u0142adniki od\u017cywcze oraz kontrola ilo\u015bci i jako\u015bci spo\u017cywanych posi\u0142k\u00f3w,<\/li> <li><strong>regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105<\/strong> \u2013 dopasowan\u0105 do indywidualnych mo\u017cliwo\u015bci i preferencji, mo\u017cliw\u0105 do utrzymania przez ca\u0142e \u017cycie, np. spacery w naturze<\/li> <li><strong>radzenie sobie ze stresem<\/strong> \u2013 stosowanie technik relaksacyjnych, takich jak joga, medytacja czy \u0107wiczenia oddechowe, kt\u00f3re pomagaj\u0105 ograniczy\u0107 tzw. zajadanie stresu,<\/li> <li><strong>higien\u0119 snu<\/strong> \u2013 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 snu (nie mniej ni\u017c 5 a nie wi\u0119cej ni\u017c 9 godzin dziennie), kt\u00f3ra wp\u0142ywa na regulacj\u0119 hormon\u00f3w g\u0142odu i syto\u015bci.<\/li> <\/ul> <p>Wczesne wprowadzenie zdrowych nawyk\u00f3w pozwala zapobiega\u0107 nadwadze, ograniczy\u0107 ryzyko chor\u00f3b metabolicznych oraz poprawi\u0107 og\u00f3ln\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia. Profilaktyka oty\u0142o\u015bci to d\u0142ugoterminowa inwestycja w zdrowie.<\/p>\n<h2>Najwa\u017cniejsze wnioski z wywiadu<\/h2> <p>Anna Bojanowska, lekarka, eksperta w leczeniu oty\u0142o\u015bci podkre\u015bla, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 to <strong>przewlek\u0142a choroba wymagaj\u0105ca leczenia<\/strong>, a nie problem estetyczny. Jej rozw\u00f3j jest wynikiem wielu czynnik\u00f3w: stylu \u017cycia, hormon\u00f3w, genetyki oraz psychiki. Skuteczne leczenie oty\u0142o\u015bci opiera si\u0119 na <strong>indywidualnym podej\u015bciu i pracy zespo\u0142owej<\/strong>. Terapia mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p> <ul> <li>zmian\u0119 stylu \u017cycia (dieta, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, sen),<\/li> <li>leczenie farmakologiczne (np. leki wp\u0142ywaj\u0105ce na GLP-1),<\/li> <li>leczenie chirurgiczne (operacje bariatryczne).<\/li> <\/ul> <p>Zdrowa redukcja masy cia\u0142a to oko\u0142o 0,5 kg tygodniowo (5\u201310% masy w 3\u20136 miesi\u0119cy), co realnie poprawia zdrowie i zmniejsza ryzyko powik\u0142a\u0144. Celem leczenia oty\u0142o\u015bci jest <strong>poprawa zdrowia, jako\u015bci \u017cycia i zmniejszenie ryzyka powik\u0142a\u0144 choroby oty\u0142o\u015bciowej. \u00a0Oty\u0142o\u015b\u0107 trzeba leczy\u0107. <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Um\u00f3w wizyt\u0119 z naszym specjalist\u0105<\/p>\n<a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/anna-bojanowska\/\"> <img src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG-20260408-WA0000.jpg\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Anna Bojanowska\" alt=\"Anna Bojanowska\"> <\/a> <h3> <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/anna-bojanowska\/\"> Anna Bojanowska <\/a> <\/h3>\n<a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/edyta-piwowarczyk\/\"> <img src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/doctor_mock.png\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Edyta Piwowarczyk\" alt=\"Edyta Piwowarczyk\"> <\/a> <h3> <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/edyta-piwowarczyk\/\"> Edyta Piwowarczyk <\/a> <\/h3>\n<a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/daria-siejka\/\"> <img src=\"http:\/\/mcro.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/doctor_mock.png\" width=\"260\" height=\"260\" title=\"Daria Siejka\" alt=\"Daria Siejka\"> <\/a> <h3> <a href=\"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/daria-siejka\/\"> Daria Siejka <\/a> <\/h3>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=972"}],"version-history":[{"count":42,"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1204,"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/972\/revisions\/1204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcro.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}